(+9821) 22688818

کیست تخمدان یک کیست حاوی مواد مایع و نیمه جامد است که در داخل تخمدان‌ها تشکیل می‌شود. انواع کیست‌های تخمدان عبارتند از:

  • کیست‌های عملکردی: کیست‌های شایع و بی‌ضرری هستند که در دوران قاعدگی ایجاد می‌شوند.
  • کیست‌های پاتولوژیک: تومور‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی در داخل تخمدان هستند که می‌توانند خوش‌خیم یا بدخیم باشند. انواع کیست‌های پاتولوژیک عبارتند از:
    اندومتریوز: در خانم‌هایی ایجاد می‌شود که دچار اندومتریوز هستند.
    آدنوماتوز: این کیست از سلول‌های لایه‌های خارجی تخمدان ایجاد می‌شود.
    درموئید: از انواع متعددی از سلول‌ها ایجاد می‌شود و ممکن است از بافت‌های مشابه با مو، دندان و بافت‌های دیگر پُر شود.
  • تخمدان‌های پلی‌کیستیک: این سندرم زمانی ایجاد می‌شود که کیست‌ها در داخل تخمدان‌ها بالغ شده اما آزاد نمی‌شوند.


کیست تخمدان از بیماری‌های شایع است که می‌تواند در هر سنی ایجاد شود. کیست تخمدان بیشتر در سنین قبل از یائسگی ایجاد می‌گردد. به وجود آمدن کیست در خانم‌هایی که پریودهای منظم دارند با احتمال 30 درصد و در آن‌هایی که پریودهای نامنظم دارند با احتمال 50 درصد می‌باشد.

هنوز دلیل مشخصی برای ایجاد کیست‌های تخمدان شناخته نشده است. بعضی از هورمون‌ها که برای درمان ناباروری استفاده می‌شوند، احتمال ایجاد کیست را بالا می‌برند. احتمال ایجاد کیست‌ها در خانم‌هایی که از داروهای پروژسترونی به عنوان روش جلوگیری از بارداری استفاده می‌کنند، بیشتر است. همچنین مصرف داروی تاموکسیفن در درمان سرطان پستان نیز ممکن است باعث ایجاد کیست تخمدان شود.

  • بی‌نظمی در قاعدگی
  • درد قاعدگی
  • بروز درد قبل از قاعدگی و اندکی بعد از قاعدگی
  • درد هنگام ایجاد رابطه جنسی
  • درد هنگام دفع مدفوع و اعمال فشار به شکم


  • معاینه ناحیه لگن
  • انجام تست خون شامل اندازه‌گیری آنتی‌ژن‌های سرطانی (CA-125)
  • سونوگرافی
  • لاپاراسکوپی


ایجاد کیست تخمدان سرطانی در خانم‌هایی که شرایط زیر را دارند، محتمل‌تر است:

  • سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان تخمدان
  • سابقه قبلی ابتلا به سرطان پستان و سرطان دستگاه گوارش
  • وجود کیست‌هایی که ویژگی‌های تومور بدخیم را دارند (کیست‌هایی با نواحی جامد و حاوی ندول)
  • جمع شدن مایع (آسیت) در داخل شکم


درمان کیست تخمدان به عواملی چون سن، اندازه کیست، شکل ظاهری کیست، قرار داشتن بیمار در سن یائسگی و علائم بیماری بستگی دارد.

تحت نظر گرفتن بیمار

در بعضی از بیماران ممکن است کیست فقط تحت نظر قرار گیرد. این درمان در خانم‌ها قبل از سن یائسگی که دارای کیست‌های عملکردی با اندازه کمتر از 2.5 سانتیمتر هستند، استفاده می‌شود. همچنین ممکن است یک ماه بعد از تشکیل کیست از سونوگرافی به منظور بررسی آن، استفاده شود. بیشتر کیست‌ها چند هفته بعد از تشکیل از بین می‌روند. در سنین یائسگی تا چهار ماه بعد از درمان کیست، سونوگرافی به منظور پیگیری نتیجه انجام می‌شود.

جراحی

جراحی برای اطمینان از سرطانی نبودن کیست‌ها انجام می‌شود. درمان جراحی در موارد زیر استفاده می‌گردد:

  • کیست‌های پیچیده‌ای که از بین نرفته باشند.
  • کیست‌هایی که علائم ایجاد کرده باشند.
  • کیست‌های ساده‌ای که دارای اندازه بزرگتر از 5 سانتیمتر هستند.
  • خانم‌هایی که در سن یائسگی یا نزدیک آن هستند.


لاپاراسکوپی

لاپاراسکوپی برای درمان کیست‌ها با اندازه کوچک استفاده می‌شود.لاپاروسکوپ یک تیوب باریک است که در انتهای آن دوربین قرار دارد و از طریق شکاف ایجاد شده بر روی شکم، وارد بدن می‌شود. جراح به وسیله لاپاروسکوپ می‌تواند ارگان‌های داخلی را مشاهده کند. ابزارهای دیگر جراحی از طریق چند برش کوچک وارد شکم می‌شوند. جراح با استفاده از ابزارهای جراحی، کیست را به صورت تکه‌های ریزتر درآورده و خارج می‌کند. جراحی لاپاراسکوپی کیست تخمدان حدود 30 دقیقه در موارد ساده و در موارد پیچیده‌تر 2-1 ساعت طول می‌کشد. اکثر بیماران می‌توانند در همان روز از بیمارستان مرخص شوند. روش لاپاراسکوپی در مقایسه با روش باز، درد کمتری دارد، توانایی باروری بیمار را حفظ می‌کند و به بیمار اجازه می‌دهد تا زودتر به فعالیت‌های فیزیکی خود برگردد.

لاپاراتومی

اگر احتمال سرطانی بودن کیست وجود داشته باشد، از روش لاپاراتومی استفاده می‌شود. در این روش، برش بزرگی بر روی شکم ایجاد می‌گردد که به جراح امکان می‌دهد دسترسی بهتری به کیست داشته باشد. سپس کیست به طور کامل برداشته شده و برای انجام آزمایش پاتولوژی به آزمایشگاه فرستاده می‌شود. در این روش از جراحی، بیمار مدت بیشتری در بیمارستان بستری می‌ماند.


بعد از لاپاراسکوپی بیمار می‌تواند به فعالیت‌های روزانه خود برگردد اما باید از ورزش کردن تا یک هفته خودداری کند. در روش لاپاراتومی بیمار ممکن است 4-2 روز در بیمارستان بستری شود اما بعد از 6-4 هفته بعد از جراحی می‌تواند فعالیت‌های خود را شروع کند.

  • بروز مجدد کیست
  • بروز درد غیر قابل کنترل
  • ایجاد چسبندگی به علت جراحی
  • عفونت
  • آسیب به مثانه و روده‌ها حین جراحی